Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 48797
تعداد مشاهدات : 793

هشت عامل اهانت و ملامت به خود

هشت عامل اهانت و ملامت به خود

هشت عامل اهانت و ملامت به خود سخنراني شيطان در جهنم و ملامتكري ملامت يكى از دلايل آزادى و اختيار انسان سفره به سوي مهمان نه مهمان به سوي سفره أيه ضيافت و مهماني پذيرايى مطلوب

هشت عامل اهانت  و ملامت به خود

قالَ رَسولُ اللّه (ص): يا عَلِى! ثَمانِيَةٌ انْ اهينُوا فَلا يلُومُوا الّا انفُسَهُم: هشت كس اگر مورد اهانت قرار گرفتند، جز خويشتن كسى را سرزنش نكنند:

1)     الذّاهبُ الى مائِدَةٍ لَم يَدعَ الَيها كسى كه به سر سفره‏اى دعوت نشده بنشيند؛

2)     وَ المُتأَمِّرُ عَلى رَبِّ البَيْتِ كسى كه صاحب خانه را فرمان‏ دهد؛

3)     وَ طالِبُ الخَيرِ مِن اعدائِهِ كسى كه از دشمنش انتظار خوبى داشته باشد

4)     وَ طالِبُ الفَضلِ مِن اللِّئامِ كسى كه از فرومايگان توقع داشته باشد؛

5)      وَ الدّاخِلُ بَينَ اثْنَينِ فِى سِرٍّ لَم يَدخلاهُ فِيهِ كسى كه در گفت‏وگوى سرّى دو نفر شركت كند؛

6)      وَ المُستَخِّفُ بِالسُّلطانِ كسى كه سلطان را سبك شمارد

7)      وَ الجالِسُ فِى مَجلِسٍ لَيسَ لَهُ بِاهلٍ كسى كه در جايگاهى بنشيند كه شايسته او نيست؛

8)      وَ المُقبِلُ بِالحَديثِ عَلى مَن لا يَسمَعُ مِنهُ‏[1] كسى كه با فردى سخن بگويد كه به سخن او گوش نمى‏دهد[2]

سخنراني شيطان در جهنم و ملامتكري

إبراهيم‏:۲۲ وَ قَالَ الشَّيْطَانُ لَمَّا قُضِيَ الْأَمْرُ إِنَّ اللَّهَ وَعَدَكُمْ وَعْدَ الْحَقِّ وَ وَعَدْتُكُمْ فَأَخْلَفْتُكُمْ وَ مَا كَانَ لِي عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطَانٍ إِلاَّ أَنْ دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِي فَلاَ تَلُومُونِي وَ لُومُوا أَنْفُسَكُمْ مَا أَنَا بِمُصْرِخِكُمْ وَ مَا أَنْتُمْ بِمُصْرِخِيَّ إِنِّي كَفَرْتُ بِمَا أَشْرَكْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ إِنَّ الظَّالِمِينَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ (۲۲)

ملامت يكى از دلايل آزادى و اختيار انسان است، "لاتلومونى ولوموا انفسكم"زيرا انسان مجبور، ملامت ندارد تفسیر نور، ج۴، ص: ۴۰۶

يوسف‏:۵۳ وَ مَا أُبَرِّئُ نَفْسِي إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إِلاَّ مَا رَحِمَ رَبِّي إِنَّ رَبِّي غَفُورٌ رَحِيمٌ (۵۳)

نفس لوّامه، حالتى است كه انسان خلافكار خود را ملامت و سرزنش مى‏كند و اقدام به توبه و عذرخواهى مى‏كند. و در سوره قيامت از آن ياد شده است. تفسیر نور، ج۴، ص: ۲۲۵

يوسف‏:۹۷-۹۸ قَالُوا يَا أَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا إِنَّا كُنَّا خَاطِئِينَ (۹۷) قَالَ سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّي إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ (۹۸)

به هنگام اقرار خلافكار، او را ملامت نكنيد. هنگامى كه گفتند: "انّا كنّا خاطئين"ما خطاكار بوديم. پدر گفت: "سوف استغفر لكم" تفسیر نور، ج۴، ص: ۲۸۵

 

سفره به سوي مهمان نه مهمان به سوي سفره

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَدْخُلُوا بُيُوتَ النَّبِيِّ إِلَّا أَنْ يُؤْذَنَ لَكُمْ إِلى‏ طَعامٍ اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد! به خانه پيامبر وارد نشويد مگر آن كه به شما اجازه داده شود براى خوردن غذا،

 غَيْرَ ناظِرِينَ إِناهُ (به شرط آن كه قبل از موعد نياييد) و در انتظار وقت غذا نباشيد؛

وَ لكِنْ إِذا دُعِيتُمْ فَادْخُلُوا ولى هرگاه دعوت شديد پس داخل شويد،

فَإِذا طَعِمْتُمْ فَانْتَشِرُوا و وقتى غذا خورديد پراكنده شويد،

 وَ لا مُسْتَأْنِسِينَ لِحَدِيثٍ و (بعد از خوردن غذا) به گفتگو نپردازيد؛

إِنَّ ذلِكُمْ كانَ يُؤْذِي النَّبِيَّ فَيَسْتَحْيِي مِنْكُمْ وَ اللَّهُ لا يَسْتَحْيِي مِنَ الْحَقِّ وَ إِذا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتاعاً فَسْئَلُوهُنَّ مِنْ وَراءِ حِجابٍ ذلِكُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِكُمْ وَ قُلُوبِهِنَّ وَ ما كانَ لَكُمْ أَنْ تُؤْذُوا رَسُولَ اللَّهِ وَ لا أَنْ تَنْكِحُوا أَزْواجَهُ مِنْ بَعْدِهِ أَبَداً إِنَّ ذلِكُمْ كانَ عِنْدَ اللَّهِ عَظِيماً « احزاب 53»

همانا اين (گفتگوهاى پس از غذا) پيامبر را آزار مى‏دهد، امّا او از شما شرم مى‏كند (و چيزى نمى‏گويد) ولى خداوند از (گفتن) حقّ شرم ندارد. و هرگاه از همسران پيامبر چيزى از وسايل زندگى (به عنوان عاريت) خواستيد از پشت پرده بخواهيد؛ اين رفتار براى دل‏هاى شما و[3]

* سفره را نزد مهمان ببريد، نه آنكه مهمان را به محل پذيرايى ببريد. "فقرّبه اليهم" تفسیر نور، ج۷، ص: ۳۹۰



أيه ضيافت و مهماني

الذاريات‏:۲۴-۲۷ هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ ضَيْفِ إِبْرَاهِيمَ الْمُكْرَمِينَ (۲۴) إِذْ دَخَلُوا عَلَيْهِ فَقَالُوا سَلاَماً قَالَ سَلاَمٌ قَوْمٌ مُنْكَرُونَ (۲۵) فَرَاغَ إِلَى أَهْلِهِ فَجَاءَ بِعِجْلٍ سَمِينٍ (۲۶) فَقَرَّبَهُ إِلَيْهِمْ قَالَ أَ لاَ تَأْكُلُونَ (۲۷)

۸ . مهمان را نزد سفره نبريم، بلكه سفره را نزد مهمان بياندازيم. "فقرّبه اليهم" تفسیر نور، ج۹، ص: ۲۵۳

ق‏:۳۱-۳۳ وَ أُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ غَيْرَ بَعِيدٍ (۳۱) هٰذَا مَا تُوعَدُونَ لِكُلِّ أَوَّابٍ حَفِيظٍ (۳۲) مَنْ خَشِيَ الرَّحْمٰنَ بِالْغَيْبِ وَ جَاءَ بِقَلْبٍ مُنِيبٍ (۳۳)

پذيرايى مطلوب آن است كه سفره را نزد مهمان ببرند، نه مهمان را نزد سفره. چنانكه حضرت ابراهيم، سفره را نزد مهمانان برد، "فقرّبه اليهم" در قيامت نيز بهشت را نزد پرهيزكاران مى‏برند تا نيازى به طىّ مسافت نباشد. "ازلفت الجنة للمتّقين" تفسیر نور، ج۹، ص: ۲۲۵

اجازه گرفتن براى ورود به خانه‏ى ديگران، مخصوص خانه‏ى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نيست، همان گونه كه در سوره‏ى نور مى‏خوانيم: «لا تَدْخُلُوا بُيُوتاً غَيْرَ بُيُوتِكُمْ حَتَّى تَسْتَأْنِسُوا» نور، 27.

در اين آيه قسمت‏هايى از آداب مهمانى مطرح شده، و در آيات ديگر بخش‏هاى ديگرى از آن آمده است:

* هنگام ورود، سلام كنيد. «فَسَلِّمُوا» نور، 61.

* اگر جواب ردّ دادند ناراحت نشويد و برگرديد. «إِنْ قِيلَ لَكُمُ ارْجِعُوا فَارْجِعُوا»نور، 28.

* نوع پذيرايى به خصوص اگر دعوت كرده‏ايد، خوب باشد. و «جاءَ بِعِجْلٍ حَنِيذٍ»[4] هود، 69.

* سفره را نزد مهمان ببريد، نه آنكه مهمان را به محل پذيرايى ببريد. «فَقَرَّبَهُ إِلَيْهِمْ»ذاريات، 27

«إِناهُ» به معناى پخته شدن غذاست و «غَيْرَ ناظِرِينَ إِناهُ» يعنى مهمان زودتر از وقت پذيرايى نيايد تا منتظر پخته شدن غذا بماند.[5]



[1] ( 2). من لايحضره الفقيه، ج 4، ص 352؛ معدن الجواهر، ص 63.

[2] اكبرى، محمود، ارزش هاى اخلاقى در احاديث عددى، 1جلد، فتيان - قم، چاپ: دوم، 1391 ه.ش.

[3] محسن قرائتى، تفسير نور، 10جلد، مركز فرهنگى درسهايى از قرآن - تهران، چاپ: 4، 1389.

 

[5] محسن قرائتى، تفسير نور، 10جلد، مركز فرهنگى درسهايى از قرآن - تهران، چاپ: 4، 1389.


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :

حديث

    عبد اللَّه بن سنان از امام صادق عليه السّلام روايت كرده است كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فرمود: در وقت هر نماز، فرشته‏اى اين صلا دهد كه: اى مردم! بپا خيزيد و با نماز خود آن آتشهايى را كه با دستهاى خود در پشت خويش بر افروخته‏ايد خاموش كنيد

    ثواب الاعمال و عقاب الاعمال شیخ صدوق

لينک هاي مفيد